නව රජයේ ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස අල්ලස හා දූෂණය වලක්වා ගැනීමේ අරමුණින් රාජ්‍ය සේවය තුළ අභ්‍යන්තර කටයුුතු ඒකක පිහිටුවීමට අදාළව මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ සමාරම්භක හමුව මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් දිසාපති චන්දන තිලකරත්න මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් පසුගියදා දිසාපති නිළ සාකච්ඡා මැදිරියේදී පැවැත්විණි.

අල්ලස දූෂණය හා නිලධාරියා යන්න පිළිබඳ පූර්ණ විග්‍රහයක් කරමින් අල්ලස හා දූෂණය යන වචන ග්‍රීක කාල සීමාව දක්වා විහිදී ඇති බවත් දියේ සිටින මාළුවෙකු වතුර බොනවාද නැද්ද යන ප්‍රශ්නාර්ථය තරමටම නිලධාරියා හා අල්ලස යන වචන එක හා බැඳී පවතින බව කෞටිල්‍ය ආචාර්යවරයා දක්වා ඇති බවත් අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් කුසලක නානායක්කාර මහතා මෙහිදී පැවසීය. බෞද්ධ දර්ශනය අනුව පන්සිය පනස් ජාතකයෙහි මේ සම්බන්ධව වෙන් වූ ජාතක කතා වස්තුවක් ඇති බවත් වර්තමානය දක්වා දිව ආ ගමනේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද මේ සම්බන්ධව විග්‍රහයන් දක්වා ඇති බවත් එතුමා වැඩි දුර අදහස් දක්වමින් ප්‍රකාශ කර සිටියේය. ඒ අතර දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ අල්ලස් ගැනීම වරදක් ලෙස පෙන්වා දෙමින් ඊට දඬුවම් නියම කිරීමත්, 1954 පසුව අල්ලස් දෙපාර්තමේන්තුවක් 1994 දක්වා ක්‍රියාත්මක වු බවත් 1995 දී අල්ලස් කොමිසමක් පත් කළත් එහි පූර්ණ බලතල ජනාධිපතිවරයා සතු වීම නිසා එහි ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ යම් කිසි ප්‍රශ්නගත තත්ත්වයක් මතු වූ බවත් වර්තමානය වන විට මේ කොමිසම ස්වාධීන කොමිසමක් බවට පත්ව ඇති බවත් දූෂණ විරෝධී පනත තුළින් නීති පමණක් නොව ආයතන තුළද අල්ලස් හා දූෂණය පිටු දැකීමේ ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව හා එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අල්ලස් හා දූෂණ වංචා වලක්වා ගැනීම සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයක් පිහිටුවා ඇති බවත් ප්‍රකාශ විය.

මේ වැඩසටහනට පළමු වයට සඳහා ලංකාවේ ආයතන 108ක් සම්බන්ධ වී ඇති අතර ඒ අතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල 25ක් අමාත්‍යාංශ, දෙපාර්තමේන්තු සහ අත්‍යවශයෙන්ම සෘජුවම ජනතාව සමග කටයුතු කරන හා මේ සම්බන්ධව යම් යම් විභවතාවයන් සහිත කාර්යාල මෙයට සම්බන්ධ වේ. එහි එක් කාර්යාලයක් ලෙස මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලය නම් කර ඇත.

අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයට මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ නිලධාරී මණ්ඩලයක් දිසාපති තුමාගේ නිර්දේශයෙන් පත්කර ඇති අතර එහි ප්‍රධානියා ලෙස අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් කුසලක නානායක්කාර මහතාත්, සුපිලිපන්න නිලධාරියා ලෙස පරිපාලන නිලධාරී එම්. ඩබ්. දයාවංශ මහතාත් පත් කර ඇති අතර සියළු අංශ වල නියෝජිතයින් මේ සඳහා සම්බන්ධ කර ගෙන ඇත. ඒ අතර ආයතන අංශය, ගිණුම් අංශය, සැලසුම් අංශය, අභ්‍යන්තර විගණන අංශය, මෝටර් රථ අංශය, සමෘද්ධි අංශය, ක්ෂේත්‍ර නිලධාරී අංශය, ආපදා කළමනාකරණ ඒකකය, ඉඩම් අංශය, පාරිභෝගික අංශය ඇතුළු විවිධ අංශ වල නියෝජිතයින් තෝරා පත් කර ගෙන ඇත.

මෙම අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයේ යම් යම් වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත අතර පෙර තිබූ වැඩසටහන් විගණනය නොවූ අතර මෙම වැඩසටහන් සම්පූර්ණ විගණනයකට යටත් කර ඇති බවත් KPG නම් වූ ජාත්‍යන්තර පිළිගත් කළමනාකරණ ආයතනයකින් විගණනය සිදු කරන බවත් අනාවරණය විය.

මේ සඳහා කණ්ඩායමක් නම් කිරීමත්, සුදුසු ස්ථානයක් තෝරා ගැනීමත්, ඊට අදාළ වට්ඇප් ගිණුමක් ආරම්භ කිරීමත් , ෆැක්ස් හා ස්ථාවර දුරකථන සම්බන්ධතා ලබා දී ඇති බවත්, පැමිණිලි පෙට්ටියක් ද ස්ථාපනය කර ඇති අතර ඒ කිසිදු කැමරාවකට ආවරණය නොවන ලෙස පැමිණිල්ලක් කරන අයෙකුගේ අනන්‍යතාවය කිසිවෙකුටත් අනාවරණය නොවන අයුරිනි. මේ සම්බන්ධව සමාජ ජාලා වල දැනුවත් කිරීම සිදු කරමින් පවතින බවත් ප්‍රකාශ විය.

අල්ලස් හා දූෂණ කොමිෂන් සභාව මේ සම්බන්ධව පූර්ණ අධීක්ෂණය හා විමර්ශන කටයුතු සිදු කරන බවත්, අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයේ මූලික අරමුණු වී ඇත්තේ මහජනතාව අල්ලස හා දූෂණයට විරුද්ධව සවිබල ගැන්වීමටත්, නිලධාරීන් ඒ සඳහා යොමු වීමේ ඉඩකඩ ඇහිරීමත් යන ප්‍රධාන කරුණු තේමා කර ගෙන බව අදහස් පල විය. මෙම අවස්ථාවට මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ විවිධ අංශ නියෝජනය කරමින් නියෝජිතයින් පිරිසක් සහභාගි වී සිටි අතර ඔවුන්ගේ අදහස් හා යෝජනා ද සාකච්ඡාවට බඳුන්වීම සිදු විය.

තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය පිළිබඳව මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ රාඡ්‍ය  නිලධාරින් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහනක් මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් / දිසාපති ගනේෂ අමරසිංහ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලීය ගාමිණි ජයසේකර ශ්‍රවනාගාරයේ දී පැවැත්විණි.

මෙහි දි 2016 අංක 12 දරණ තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනත පිළිබද පුර්ණ විවරණයක් සිදුකරන ලදි. මේ සඳහා සම්පත් දායකත්වය සපයන ලද්දේ නීතිඥ ජගත් ලියනආරච්චි මහතා විසිනි.

තොරතුරු පනතේ ආරම්භය, අවශ්‍යතාව හා ඒ පිළිබඳ නීතිමය මුලාශ්‍ර, පනතේ ඇති වටිනාකම, මෙම පනතට යටත්වන අයට තොරතුරු ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකි අවස්ථා හා තොරතුරු ඉල්ලිමකට පෙර අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රමවේද මොනවාද? යන්නත්, තොරතුරක් ඉල්ලුම් කිරීමෙන් අනතුරුව තොරතුරු ලබාදීමට ගත යුතු නිශ්චිත කාලය පිළිබඳව වඩාත් සරලව නිවැරදි පැහැදිලි කරලීමක් සිදු කරන ලදි.

මේ අවස්ථාවට මාතර අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් (පාලන) කුසලක නානායක්කාර මහතා, අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් (ඉඩම්) කාංචනා තල්පාවිල මහත්මිය, සහකාර දිස්ත්‍රික් ලේකම් ලක්මාලි තේනුවර මහත්මිය, සියලුම ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාල නියෝජනය කරමින් සහකාර ප්‍රාදේශිය ලේකම්වරු ඇතුළු රාඡ්‍ය  නිලධාරින් පිරිසක් සහභාගී වී සිටියහ.

නව රජයේ ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස අල්ලස හා දූෂණය වලක්වා ගැනීමේ අරමුණින් රාජ්‍ය සේවය තුළ අභ්‍යන්තර කටයුුතු ඒකක පිහිටුවීමට අදාළව මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ සමාරම්භක හමුව මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් දිසාපති චන්දන තිලකරත්න මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් පසුගියදා දිසාපති නිළ සාකච්ඡා මැදිරියේදී පැවැත්විණි.

අල්ලස දූෂණය හා නිලධාරියා යන්න පිළිබඳ පූර්ණ විග්‍රහයක් කරමින් අල්ලස හා දූෂණය යන වචන ග්‍රීක කාල සීමාව දක්වා විහිදී ඇති බවත් දියේ සිටින මාළුවෙකු වතුර බොනවාද නැද්ද යන ප්‍රශ්නාර්ථය තරමටම නිලධාරියා හා අල්ලස යන වචන එක හා බැඳී පවතින බව කෞටිල්‍ය ආචාර්යවරයා දක්වා ඇති බවත් අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් කුසලක නානායක්කාර මහතා මෙහිදී පැවසීය. බෞද්ධ දර්ශනය අනුව පන්සිය පනස් ජාතකයෙහි මේ සම්බන්ධව වෙන් වූ ජාතක කතා වස්තුවක් ඇති බවත් වර්තමානය දක්වා දිව ආ ගමනේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද මේ සම්බන්ධව විග්‍රහයන් දක්වා ඇති බවත් එතුමා වැඩි දුර අදහස් දක්වමින් ප්‍රකාශ කර සිටියේය. ඒ අතර දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ අල්ලස් ගැනීම වරදක් ලෙස පෙන්වා දෙමින් ඊට දඬුවම් නියම කිරීමත්, 1954 පසුව අල්ලස් දෙපාර්තමේන්තුවක් 1994 දක්වා ක්‍රියාත්මක වු බවත් 1995 දී අල්ලස් කොමිසමක් පත් කළත් එහි පූර්ණ බලතල ජනාධිපතිවරයා සතු වීම නිසා එහි ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ යම් කිසි ප්‍රශ්නගත තත්ත්වයක් මතු වූ බවත් වර්තමානය වන විට මේ කොමිසම ස්වාධීන කොමිසමක් බවට පත්ව ඇති බවත් දූෂණ විරෝධී පනත තුළින් නීති පමණක් නොව ආයතන තුළද අල්ලස් හා දූෂණය පිටු දැකීමේ ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව හා එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අල්ලස් හා දූෂණ වංචා වලක්වා ගැනීම සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයක් පිහිටුවා ඇති බවත් ප්‍රකාශ විය.

මේ වැඩසටහනට පළමු වයට සඳහා ලංකාවේ ආයතන 108ක් සම්බන්ධ වී ඇති අතර ඒ අතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල 25ක් අමාත්‍යාංශ, දෙපාර්තමේන්තු සහ අත්‍යවශයෙන්ම සෘජුවම ජනතාව සමග කටයුතු කරන හා මේ සම්බන්ධව යම් යම් විභවතාවයන් සහිත කාර්යාල මෙයට සම්බන්ධ වේ. එහි එක් කාර්යාලයක් ලෙස මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලය නම් කර ඇත.

අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයට මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ නිලධාරී මණ්ඩලයක් දිසාපති තුමාගේ නිර්දේශයෙන් පත්කර ඇති අතර එහි ප්‍රධානියා ලෙස අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් කුසලක නානායක්කාර මහතාත්, සුපිලිපන්න නිලධාරියා ලෙස පරිපාලන නිලධාරී එම්. ඩබ්. දයාවංශ මහතාත් පත් කර ඇති අතර සියළු අංශ වල නියෝජිතයින් මේ සඳහා සම්බන්ධ කර ගෙන ඇත. ඒ අතර ආයතන අංශය, ගිණුම් අංශය, සැලසුම් අංශය, අභ්‍යන්තර විගණන අංශය, මෝටර් රථ අංශය, සමෘද්ධි අංශය, ක්ෂේත්‍ර නිලධාරී අංශය, ආපදා කළමනාකරණ ඒකකය, ඉඩම් අංශය, පාරිභෝගික අංශය ඇතුළු විවිධ අංශ වල නියෝජිතයින් තෝරා පත් කර ගෙන ඇත.

මෙම අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයේ යම් යම් වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත අතර පෙර තිබූ වැඩසටහන් විගණනය නොවූ අතර මෙම වැඩසටහන් සම්පූර්ණ විගණනයකට යටත් කර ඇති බවත් KPG නම් වූ ජාත්‍යන්තර පිළිගත් කළමනාකරණ ආයතනයකින් විගණනය සිදු කරන බවත් අනාවරණය විය.

මේ සඳහා කණ්ඩායමක් නම් කිරීමත්, සුදුසු ස්ථානයක් තෝරා ගැනීමත්, ඊට අදාළ වට්ඇප් ගිණුමක් ආරම්භ කිරීමත් , ෆැක්ස් හා ස්ථාවර දුරකථන සම්බන්ධතා ලබා දී ඇති බවත්, පැමිණිලි පෙට්ටියක් ද ස්ථාපනය කර ඇති අතර ඒ කිසිදු කැමරාවකට ආවරණය නොවන ලෙස පැමිණිල්ලක් කරන අයෙකුගේ අනන්‍යතාවය කිසිවෙකුටත් අනාවරණය නොවන අයුරිනි. මේ සම්බන්ධව සමාජ ජාලා වල දැනුවත් කිරීම සිදු කරමින් පවතින බවත් ප්‍රකාශ විය.

අල්ලස් හා දූෂණ කොමිෂන් සභාව මේ සම්බන්ධව පූර්ණ අධීක්ෂණය හා විමර්ශන කටයුතු සිදු කරන බවත්, අභ්‍යන්තර කටයුතු ඒකකයේ මූලික අරමුණු වී ඇත්තේ මහජනතාව අල්ලස හා දූෂණයට විරුද්ධව සවිබල ගැන්වීමටත්, නිලධාරීන් ඒ සඳහා යොමු වීමේ ඉඩකඩ ඇහිරීමත් යන ප්‍රධාන කරුණු තේමා කර ගෙන බව අදහස් පල විය. මෙම අවස්ථාවට මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයේ විවිධ අංශ නියෝජනය කරමින් නියෝජිතයින් පිරිසක් සහභාගි වී සිටි අතර ඔවුන්ගේ අදහස් හා යෝජනා ද සාකච්ඡාවට බඳුන්වීම සිදු විය.

මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම සහ ගෙවතු වගාව දිරිගැන්වීම මගින් නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් දක්වා වර්ධනය කිරීම අරමුණුකර ගනිමින් එක්ව වවමු - මාතොට නංවමු යන මැයෙන් ක්‍රියාත්මක “සරුසාර මාතොට” වගා සංග්‍රාමයේ තුන්වන අදියරට අදාළ ප්‍රගති සමාලෝචන රැස්වීමක් මාතර දිස්ත්‍රික් ලේකම් ගනේෂ අමරසිංහ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් අද (07) දින දිස්ත්‍රික් ලේකම් නිළ සාකච්ඡා මැදිරියේ දී පැවැත්විණි.

“සරුසාර මාතොට” වගා සංග්‍රාමයේ තුන්වන අදියර යටතේ ගෙවතු වගාව දිරිගැන්වීම, මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ ආදර්ශවත් සමුහ ගොවිපල ඇති කිරීම, නව කුඩා ව්‍යවසායකයින් බිහිකිරීම, ගෘහස්ත ඵදායීතාව වැඩිදියුණු කිරීම, පාසල් හැරයන හා උසස් අධ්‍යාපනයට යොමු නොවන තරුණ තරුණියන්ට වෘත්තීය පුහුණුව ලබා දී රැකියාගත කිරීම, ආර්ථික සහ සමාජීය වශයෙන් ආන්තික පවුල් 6500 ක් සවිබල ගැන්වීම දක්නට ලැබෙන අතර මෙහි දී ඊට අදාළ ප්‍රගතිය විමසා බැලීම සිදු කෙරිණි.

මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ ජනතාවගේ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය තහවුරු කිරීම, දරිද්‍රතාව පිටු දැකීම, මන්ද පෝෂණය තුරන් කිරීම, නවෝත්පාදන හා වෙළදපොල අවස්ථා ප්‍රවර්ධනය තුළින් රැකියා අවස්ථා ඉහළ නැංවිම හා අපනයන ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අවස්ථා ප්‍රවර්ධනය තුළින් රැකියා අවස්ථා ඉහළ නැංවිම මෙහි දිගු කාලීන අරමුණු වේ.

මෙහි දී පෝෂ්‍යදාය ආහාර රටාවක් ජනතාව තුළ ප්‍රචලිත කිරීම, උපරිම භූමි පරිභෝජනය හා භෝග මඟින් භූමි අලංකරණය, කාබනික ගෙවතු වගා ප්‍රචලිත කිරීම මඟින් වස විසෙන් තොර අහාර සඳහා යොමු කිරීම තුළින් ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය තත්වය ඉහළ නැංවීම, අතිරික්ත වගා ඵලදාව අලෙවිය තුළින් ජනතාවගේ ආදායම් උත්පාදන මාර්ග වැඩි කිරීම හා කෘෂි අපනයන ප්‍රවර්ධනය, පරිසර හිතකාමි ජීවන රටාවකට ජනතාව හුරු කිරිම හා තිරසර ගෘහ ආර්ථික සංකල්පය ප්‍රවර්ධනය කිරිම ද අරමුණු කෙරේ.

මේ අවස්ථාවට මාතර අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් කසුන් එස්.කේ.වැල්ලහේවා මහතා, අතිරේක දිස්ත්‍රික් ලේකම් (ඉඩම්) නිශාන් පතිරණ මහතා ඇතුළු “සරුසාර මාතොට” දිස්ත්‍රික් මෙහෙයුම් කමිටුවේ නිලධාරීන් පිරිසක් සහභාගි වී සිටියහ.

  ;